Impregnowanie drewna

Morskie, zatokowe, szuwarowe, rekreacyjne, turystyczne, samodzielne, rodzinne, towarzyskie i każde inne...

Moderator: Zygmunt Skibicki

Impregnowanie drewna

Postprzez Zygmunt Skibicki » Wt, 21 lut 2017, 16:40

Olej lniany i olej tungowy – impregnaty do drewna

Żeglarstwo to z definicji bardzo mokra robota i każdy element drewniany na jednostce musi być przed wodą dobrze chroniony. Impregnować można praktycznie każdy rodzaj drewna, ale zadowalające efekty uzyskuje się wyłącznie z drewnem twardym, czyli pochodzącym z drzew liściastych. Warto zajrzeć tu!
Nie istnieje drewno nie wymagające impregnacji przed zamontowaniem go na jednostce pływającej. Nawet samosmarny gwajak po zaimpregnowaniu staje się bardziej odporny na wpływ wody.

Do impregnacji drewna nadają się wyłącznie oleje wysychające, a więc w praktyce głównie lniany lub tungowy(*). Ten drugi jest równie dobry, można rzec że nawet lepszy, choć w Europie dużo mniej znany... pewnie z powodu wielkiej popularności uprawy lnu.
Praktycznie dzisiaj wszystkie "firmowe" impregnaty do drewna, to preparaty oparte o pokosty tych dwóch olejów. Inna sprawa, że stopień skomplikowania przeróżnych sykatyw i dodatkó uszlachetniających, na przykład teflonu już dawno przekroczył granice szybkiego i łatwego wyjaśnienia, o co w tym wszystkim chodzi poza samym... marketingiem. Jedno jest nadal najważniejsze: olej i jego wnikanie wgłąb struktury drewna oraz wysychanie.

Nadające się do impregnacji drewna roślinne oleje schnące można także otrzymać z nasion: czarnuszki, dzikiej róży, konopi, kukurydzy, ostu, ogórecznika lekarskiego, orzecha włoskiego, rokitnika, wiesiołka, winogron a nawet maku. Wszelkie "rewelacyjne" informacje o impregnacyjnych właściwościach innych olejów radzę od razu pominąć milczeniem, bo szkoda słów oraz... drewna. Wiele takich kosztownie szkodliwych bzdur można znaleźć w internecie na temat oleju rzepakowego, oraz... silnikowego, zwłaszcza tak zwanego przepalonego. Żeby nie było, że nie ostrzegałem!

Olej lniany to jeden z historycznych, do dziś klasycznych impregnatów do drewna. Od wieków był skutecznym środkiem tworzącym powłokę ochronną na drewnianych powierzchniach. Współcześnie produkowane są preparaty na bazie pokostu(**) lnianego, czyli produktu otrzymywanego przez zagęszczenie oleju lnianego substancjami przyspieszającymi wysychanie tak zwanymi sykatywami – solami ołowiu, manganu czy kobaltu. Pokosty, to także środki podkładowe pod farby ftalowe oraz olejne.

Olej lniany dawniej
Olej, pokost lniany jest środkiem ekologicznym, którego dawniej używano w stolarstwie, ciesielstwie i szkutnictwie. Stanowił on uniwersalny impregnat do drewna oraz podkład pod farby olejne. Nanoszenie oleju lnianego na drewno zwykle odbywało się na gorąco, ponieważ wyższa temperatura zwiększała głębokość oraz szybkość wnikania oleju czy pokostu w podłoże. Najskuteczniejszą była metoda zanurzeniowa. Drewniane elementy „zatapiano” na kilka minut w kadzi wypełnionej rozgrzanym olejem lub pokostem lnianym, a następnie zawieszano je nad gorącymi kadziami, by obciekły z nadmiaru oleju. Olej wnikał głęboko w drewno i tworzyły na nim grubą ochronną warstwę, a na powierzchni szczelną powłokę. Dzięki pokostowaniu wzrastała odporność drewna na działanie czynników niszczących, w tym także atmosferycznych. Dodatkowo wyraźnie wzmacniało ono barwę i rysunek drewna.

Impregnacja olejem lnianym obecnie
Należy wpierw usunąć wszelkie chropowatości z powierzchni (szlifowanie) i dobrze wysuszyć drewno. Temperatura przy nanoszeniu oleju nie może być niższa niż 15°C - dużo lepiej powyżej 20°C, a powietrze suche. Należy to robić w miejscu ocienionym i dobrze wietrzonym oraz chronić przed ogniem, bo olej lniany i jego pokost to substancje palne.
Warto ortodoksyjnie przestrzegać zasady, by impregnować ostatecznie gotowy do montażu element. Oznacza to, że jeśli po impregnacji trzeba w elemencie drewnianym wykonać jakiekolwiek cięcie, szlifowanie lub wiercenie, to te miejsca należy potem także zaimpregnować. Klepka pokładowa, nadbudówkowa czy wewnątrz kabiny, którą przykręciliśmy bez zaimpregnowania wnętrza wszystkich otworów wiercenia zacznie butwieć zaczynając właśnie od tych miejsc!

Podwójna impregnacja
Obecnie ze względów kosztowych dokonuje się impregnacji drewna prawie wyłącznie pokostami, a jeśli dla wzmocnienia efektu stosujemy impregnację dwuetapową, to w pierwszym etapie olejem, a w drugim stosujemy wyłącznie pokost, co znacznie skraca czas schnięcia powierzchni.

Wysychanie powierzchni
Pokosty oczywiście wyschną znacznie szybciej, ale w praktyce po dwóch godzinach powierzchnia impregnowana olejem już nie brudzi. Cały proces wysychania także we wnętrzu drewna kończy się między 7-mym a 14-tym dniem po impregnacji. Wtedy dopiero można uznać, że element drewniany jest uodporniony na wpływ wody.


Olejowanie drewna
Olejowanie drewna to jest proces zbliżony do impregnacji, ale impregnacją nie jest!
Olejowanie stosuje się głównie do zabezpieczania drewna przed wpływami atmosferycznymi. Stosuje się to do drewnianych konstrukcji oraz mebli tarasowych. Poza olejami stosowanymi do impregnacji używa się także olejów teakowego oraz kameliowego zwanego także herbacianym. Drewno teakowe użyte do pokrycia pokładów ładniej wygląda, gdy przed impregnacją zaolejuje się je olejem teakowym.

(*) - w opisach oleju tungowego można znaleźć wzmiankę o jego niemiłym zapachu... Co tam komu śmierdzi, to już jego sprawa. Ja uważam, że olej tungowy ma lekko orzechowy zapach i jest nawet dość przyjemny. Po wyschnięciu oczywiście żadnego zapachu już nie ma.
(**) - Czysty pokost dla ułatwienia penetracji w głąb twardego drewna bywa rozcieńczany, głównie terpentyną balsamiczną.
Zygmunt Skibicki
Mundek
 
Posty: 10918
Dołączył(a): So, 29 maja 2004, 21:56
Lokalizacja: Łódź

Re: Impregnowanie drewna

Postprzez Zygmunt Skibicki » Wt, 21 lut 2017, 23:32

Wydaje się to oczywistym, ale wolę to jasno tu napisać: na rynku istnieje bardzo dużo bardzo dobrych preparatów do impregnowania drewna i być może nawet lepszych niż sam olej czy pokost lniany. Nie mówię tu o marketach budowlanych, bo tam można nabyć impregnaty do tarasów, elewacji drewnianych oraz pergoli i mebli ogrodowych.
Sklepy żeglarskie oferują impregnaty do drewna kadłubowego oraz pokładowego i kabinowego. Niektóre z tych preparatów mają nawet kilkuletnie gwarancje i szukając czegoś na własną łódź, warto się w tym przynajmniej rozejrzeć... nieco. Trzeba jednak pamiętać, by przed zakupem bardzo dokładnie zapoznać się z instrukcją stosowania i rygorystycznie ją potem zrealizować.
Tak to już jest z tymi najnowszymi technologiami, że nie pozwalają na jakąkolwiek dezynwolturę pod rygorem dużych dodatkowych kosztów.
Zygmunt Skibicki
Mundek
 
Posty: 10918
Dołączył(a): So, 29 maja 2004, 21:56
Lokalizacja: Łódź

Re: Impregnowanie drewna

Postprzez Zygmunt Skibicki » Wt, 7 mar 2017, 17:00

Impregnowanie pokostem powierzchni drewnianych krok po kroku

Liczba warstw i czas schnięcia zależą od rodzaju oraz zastosowania drewna.
1. Przede wszystkim oleju nie należy nakładać na powierzchnie lakierowane lub woskowane. Jeśli mamy zaimpregnować powierzchnię drewnianą pokrytą starą warstwą lakierową, najpierw trzeba ją zeszlifować. Szlifować należy wzdłuż włókien drewna aż do uzyskania powierzchni całkowicie matowej.
2. Przeszlifowaną powierzchnię drewna należy dokładnie odkurzyć.
3. Nakładamy pierwszą warstwę oleju tamponem ze szmat bawełnianych. Robimy to zawsze wzdłuż włókien - dobrze gdy olej jest lekko ciepły, dzięki temu głębiej penetruje drewno.
4. Usuwamy miejscowe nadmiary oleju - przecieramy czystą bawełnianą tkaniną powierzchnię przed nałożeniem kolejnych warstw. Czekamy do całkowitego wyschnięcia powierzchni. Powtarzamy czynności nanoszenia oleju minimum trzykrotnie. Należy zachować odstęp 24h pomiędzy kolejnymi aplikacjami. Warto przed każdym kolejnym nanoszeniem oleju delikatnie przeszlifować powierzchnię drewna drobnoziarnistym papierem - gradacja minimum 300.
5. Na koniec całą powierzchnię starannie polerujemy miękkim filcem, aż do uzyskania słabego połysku.

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa.
1. Oleje i pokosty są na ciepło łatwo zapalne, więc podczas ich podgrzewania należy zachować szczególną ostrożność - nigdy nie podgrzewać na otwartym ogniu!
2. Unikać gromadzenia zrolowanych lub zwiniętych bawełnianych tamponów ani szmatek nasączonych olejem! W takich warunkach olej utlenia się generując ciepło i może dojść do samozapłonu tkaniny! Przed wyrzuceniem należy tampony rozrzucić, dobrze wysuszyć, a dopiero potem zgromadzić do utylizacji.

Impregnowanie drewna olejem tungowym:
Olej można nanosić bawełniana szmatka lub pędzlem jeśli malujemy dużą powierzchnię. Aby uzyskać zadowalający efekt należy nanieść minimum 3-4 powłoki. Pierwsze malowanie wykonujemy rozcieńczonym olejem (np. 1:1 z benzyną ekstrakcyjną lub terpentyną), co umożliwi głębszą penetrację drewna.
Kolejne powłoki nanosimy w odstępach 24 h. Bezpośrednio po każdym malowaniu należy zebrać nadmiar oleju. Jeśli tego nie zrobimy to na powierzchni powstaną zbrylenia. Nie wolno też malować powierzchni mokrych czy choćby wilgotnych. Jeśli malujemy na zewnątrz to róbmy to zawsze przy dobrej pogodzie. Szmatkę używana do nanoszenia oleju w przerwach między malowaniem należy trzymać w wodzie lub spalić, bo na sucho może ulec samozapłonowi...! Im więcej światła tym wysychająca powierzchnia drewna będzie jaśniejsza. Jeśli będzie wysychał w ciemności to będzie ciemniejszy.
Zygmunt Skibicki
Mundek
 
Posty: 10918
Dołączył(a): So, 29 maja 2004, 21:56
Lokalizacja: Łódź

Re: Impregnowanie drewna

Postprzez Zygmunt Skibicki » So, 13 sty 2018, 13:24

Oleje schnące
Do impregnacji drewna nadają się praktycznie wszystkie oleje schnące. Oleje schnące to oleje roślinne, które dzięki zawartości trójglicerydów - estrów nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza linolowego, w cienkiej warstwie utleniają się, tworząc twardą, przejrzystą i elastyczną błonę (linoksyd, oksyna). Proces ten jest inicjowany i przyspieszany przez promienie UV (np. światło słoneczne); nie zachodzi w całkowitej ciemności, przy braku światła może nawet zostać odwrócony. Surowy olej twardnieje powoli i nierównomiernie; proces ten można znacznie przyspieszyć przez dodatek działających katalitycznie związków ciężkich metali (zwł. ołowiu, srebra, manganu czy kobaltu), a także wstępną polimeryzację lub utlenienie (w wysokiej temperaturze).

Oleje schnące:
olej z czarnuszki
olej z dzikiej róży
olej konopny
olej kukurydziany
olej z nasion ostu
olej z ogórecznika lekarskiego
olej z orzecha włoskiego
olej z kiełków pszenicy
olej rokitnikowy
olej lniany
olej tungowy
olej z nasion wiesiołka
olej z pestek winogron
olej z nasion maku
W praktyce ze względu na dostępność w dużych ilościach oraz z powodów ekonomicznych stosuje się prawie wyłącznie pokosty z oleju lnianego oraz do celów bardziej wykwintnych znacznie droższy olej tungowy.
Zygmunt Skibicki
Mundek
 
Posty: 10918
Dołączył(a): So, 29 maja 2004, 21:56
Lokalizacja: Łódź

Re: Impregnowanie drewna

Postprzez Zygmunt Skibicki » N, 30 gru 2018, 16:07

Jak zaimpregnować surowe drewno – wskazówki
źródło - https://allegro.pl/artykul/jak-zabezpie ... s=internal

Jeżeli impregnujemy drewno znajdujące się na zewnątrz – taras, ławki i huśtawki ogrodowe, pergole, zewnętrzne elementy domu – bardzo duże znaczenie ma temperatura panująca na zewnątrz. Nie należy impregnować drewna przy bardzo wysokich temperaturach, ponad 30 stopni, a także gdy temperatura spada poniżej 5 stopni. Niektórzy producenci wskazują nawet, że temperatura powinna wynosić 10 stopni powyżej zera, dlatego przede wszystkim należy kierować się tutaj wskazaniami producenta konkretnego środka.

Przed impregnacją drewno należy zeszlifować za pomocą zwykłego papieru i kostki do szlifowania lub szlifierki. Wszystko zależy, jak dużą powierzchnię trzeba wyszlifować.

Następnie drewno powinno zostać bardzo dokładnie oczyszczone. Szczególnie w przypadku lakieru ma to duże znaczenie – widok zaschniętych pod lakierem włosów, pozostałości liści czy innych zabrudzeń będzie bardzo nieestetyczny.

Malujemy za pomocą wałka bądź pędzla – jak nam wygodniej. Wybierając pędzel, sprawdźmy, czy włosie dobrze się trzyma, aby nie wypadło i nie zaschło pod lakierem.

Po skończonej pracy pędzle myjemy w rozcieńczalniku, aby pozbyć się resztek farby i by pędzle mogły nam jeszcze do czegoś posłużyć.

Impregnację drewna należy powtarzać co kilka lat. Co ile? Wszystko zależy od użytego środka, zaleceń producenta, a także użytkowania powierzchni. Na pewno częściej trzeba impregnować drewno olejowane. Inny będzie czas impregnacji drewnianej półki, a innych drewnianej podłogi, która jest w ciągłym użyciu.
Zygmunt Skibicki
Mundek
 
Posty: 10918
Dołączył(a): So, 29 maja 2004, 21:56
Lokalizacja: Łódź


Powrót do Żagle

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 3 gości